دیزباد وطن ماست
سایت رسمی روستای دیزباد علیا (بالا) از توابع شهرستان نیشابور در استان خراسان رضوی ایران.
دیزباد وطن ماست
سایت رسمی روستای دیزباد علیا (بالا) از توابع شهرستان نیشابور در استان خراسان رضوی ایران.چرا سیل باغهای دیزباد را ویران کرد؟
«دیزباد وطن ماست»- به بهانه سیل اخیر سعی داریم، طی چند مکتوب، به ارزیابی و تحلیل عملکرد گذشته و همچنین پیشنهادهای علمی، فنی، اجرائی و قانونی برای آینده طبیعت دیزباد و پایداری محیط زیست بپردازیم.
سیل دیزباد و سایر روستاهای دامنه بینالود در تاریخ پنجم فروردین ماه اتفاق افتاد و در آن روز باران قابل توجهی نداشتیم، فقط دمای هوا بالا رفت، باد قبله ( باد گرم جنوب) وزیدن گرفت و موجب ذوب شدن آب برف ها شد. از اغلب دامنه ها، روان آب زلال راه افتاد، آب ها به هم پیوستند و با کمترین گل ولای فقط در خط القعر دامنه ها مسیر خود را گود نمودند.
اگر نگاهی به کوه ها و دامنه ها بیندازید، ملاحظه خواهید کرد به دلیل پوشش گیاهی مناسب، هیچ گونه فرسایشی در آن ها دیده نمی شود و همچنین از سرچشمه روان آب ها در ابتدای بازه چپ و راه تا طول ۲۰ کیلومتر پایین تر هیچ گونه سنگ بزرگی، همانند سیل های گذشته، دیده نمی شود و اینها دلیل بر درستی گفتار بالاست .
سیل و خرابی از آنجائی شروع شد که روان آب بزرگ:
۱- به شاخه و تنه درختانی برخورد کرد که برخی افراد در داخل رودخانه ریخته بودند.
۲-به دیوار گذاری هائی برخورد کرد که برخی، ساخته و دهانه رودخانه را بسیار تنگ کرده بودند.
۳- به دیوار گذارئی هائی در دو طرف حاشیه رودخانه برخورد کرد که نوار اتصال (بند) عرضی را در کف رودخانه نداشتند و در نتیجه کف رودخانه گود و دیوار ها سقوط کردند.
۴- به پل های کوتاهی برخورد کرد که برخی افراد روی رودخانه زده بودند و با رسیدن شاخه و تنه درختان از بالادست به پشت پل ها، همانند سدی عمل کردند که به یک باره شکستند
۵- به معدود منازلی برخورد کرد که برخی در حریم رودخانه ساخته بودند.
۶- و دیگر سهل انگاری ها و برخی طمع ورزی ها و قانون شکنی هائی که متاسفانه برخی افراد دارند.
سوال اینجاست که چه شد که با گذشت چند سال خشکسالی پیاپی، درس زمین شناسی، هوا شناسی، آب شناسی و چرخه طبیعت را که همیشه پدرانمان به زبان ساده به ما گوشزد می کردند، فراموش کردیم؟! درس و علمی که از تفکر و تجربه چند هزار ساله بشر بدست آمده است و مدام از طریق کارشناسان اجرائی ادارات و سایر مسئولین نیز به ما توصیه می شود، توجه نکردیم و باران رحمت الهی را به محنت تبدیل کردیم و شد آنچه نمی باید می شد!!!
-خوب است بدانید دیزباد با میانگین ۳۶۰ میلی متر بارندگی سالیانه، پر باران ترین نقطه شهرستان نیشابور می باشد و با این میزان بارندگی، بهترین راه نفوذ آب در خاک و جلو گیری از سیلآب ، حفظ و تقویت پوشش گیاهی است که خوشبختانه مردم دیزباد به خوبی آن را درک کرده اند و با اجرای برنامه های زیر، فرسایش کوه ها را به حداقل رسانیدند و نتیجه را همگی در همین سیل، شاهد بودیم و بهره اش را بردیم، که اگر این کارها نبود خرابی بسیار بسیار فراتر از آنچه بود که الان داریم :
۱-کشت دیم را حذف کردیم.
۲- بوته کنی را ممنوع کردیم.
۳- دامداری را از ۲۲ گله گوسفند به یک گله کاهش دادیم.
۴- از سال ۹۲ فروش علوفه کوه ها به دیگران را ممنوع کردیم.
۵-سنگ های کوچک و بزرگ روی تپه ها و دامنه کوه ها، از جمله عوامل جلو گیری از فرسایش خاک کوه ها و زیبائی طبیعت می باشند که متاسفانه در سال های پیشین جهت دیوار گذاری باغات استفاده شده اند و خوشبختانه طی شش سال گذشته تا سرحد امکان مانع این کار شده ایم و مردم سنگ دیوار ها را از معدن سنگ قاسم آباد تهیه می کنند.
این قصه سر دراز دارد و در ادامه به موارد مهم دیگر در این خصوص خواهیم پرداخت.
گروه فوتو فیلم دیزباد و اقدامات آن
«دیزباد وطن ماست»- مساله فرهنگ اینک نیز با توسعه ارتباطات در حال تغییر است. یکی از این تغییرات پیوستن کلیه دیزبادی ها در سراسر جهان به یک گروه تلگرامی به نام فوتو فیلم است که فعالیت خود را آغاز کرده است. این گروه در زمینه های مختلف سازماندهی شده است. شما می توانید در این گروه که صرفا دیزبادی ها و فامیل های وابسته به دیزبادی ها در آن عضو هستند شاهد طرح مباحثی باشید که برخی از آنها به اندازه ای جذاب هستند که در دیزباد وطن ماست بازنشر می شوند.
برای اینکه بیشتر با این گروه آشنا شوید باید ساختار و اشخاصی که در گروه فعالیت می کنند را بیشتر بشناسید. البته باید گفت که حسین میرشاهی (سلمانی) و کریم میرشاهی (ظاهر علی) دو مدیر اصلی این گروه هستند و موضوعات را به خوبی در جهت مقاصد گروه هدایت می کنند.
ساختاری به شرح ذیل با افرادی در این گروه فعالیت می کنند و بخش های مختلف را در آن می گردانند و این به معنای یک پوشش خوب به همه موضوعاتی است که دغدغه دیزبادی ها می باشد.
از دوستانی که در گروه پشتیبانی و صدای دیزباد همکاری میکنند.
حسین میرشاهی(محمد)
مجید میرشاهی(محمداسماعیل)
زهرا رحمانی(کربلایی جواد)
لیدا میرشاهی(قاسم)
علی میرشاهی(حسن)
ساناز چاووشی
حمزه عراقی(عزیز)
کریم میرشاهی(ظاهرعلی)
آیدا میرشاهی
مروری بر مکان های دیزباد
«دیزباد وطن ماست»-در این نوشتار مروری بر دیزباد و فرهنگ دیزباد و نگاه دیگران به دیزبادی ها از نگاه یکی از هموطنان دیزبادی داریم:
از پشت حیط تا سر مزار
از سر مزار تا پی حصار
از پی حصار تا چشمه کمبول
از چشمه کمبول تا چنردو
از چنردو تا موده
از موده تا سر غرقاو
کوچه بالا
کوجه قنبری
این یک نمای کلی از شاهراهها، میلانها، کوی و برزنهای دیزباد وطن ماست و حال انکه برای این حقیر همه در یک قاب یعنی دیزباد و دیزبادی. بعضا عناوینی مثل ده پایین، موده و ده بالا شاید در اذهان موجبات تفکیک و جدایی رو رقم بزند در حالیکه از مرحوم پدرم بیاد دارم که میگفتند این عنوان ها صرفا سه منطقه جغرافیایی هستند و زمانیکه مجلسی برگزار می شده برای راحتی در انجام کار و لیست مدعووین اینگونه عنوان می شده که مثلا آقای محمد قاسم میرشاهی از پایین ده، آقای حیدر علی میرشاهی از موده و آقای کربلایی محمد اسماعیل کردی از بالاده .
حال باید بگویم که به همه ی شما دیزبادی های فرهنگ دوست، ادیب، خردمند و بزرگوارم افتخار می کنم.
چرا که بنده بیشتر از هفتصد روستای نیشابور را در راستای کارم رفتم هر جا می رفتم تا متوجه می شدند دیزبادی هستم بلا فاصله عنوان می شد ما معلمی از دیزباد داشتیم و از خصوصیات نیک شما یاد می کردند و حقیر قدم بلند بود و خیلی بلند تر می شدم.
20 نکته مهم برای کاشت درست نهال های میوه برای دیزبادی ها
«دیزباد وطن ماست»- در ضمن مباحثی که از دیزباد مطرح می شود می خواهیم نکاتی را در باب توسعه کشاورزی در دیزباد مطرح کنیم. این موارد البته در دوره های آموزشی که با موضوع کشاورزی در دیزباد برگزار می شود ذکر شده و اینجا صرفا جهت مستندسازی موارد را ذکر می کنیم. بنابراین برای کاشت صحیح نهال باید به نکات ذیل توجه کرد:
- ابتدا باید بدانید کدام رقم مناسب ترین نوع نهال برای منطقه شما است.
- رقم انتخاب شده را از نظر سازگاری با شرایط آب و هوایی، نوع خاک، گل دهی، پرمحصولی و مقاوم بودن به آفات و بیماری ها مورد توجه قرار دهید.
- نهال ها را از افراد و مکان های معتبر و شناخته شده تهیه کنید.
- از ورود نهال های آلوده به آفت ها و بیماری ها به باغ جلوگیری کنید.
- برای موفقیت بیشتر نهال های پیوندی یک یا دو ساله را انتخاب کنید.
- توجه داشته باشید در زمان حمل و نقل ریشه های نهال نباید در معرض هوا قرار بگیرد.
- نقشه باغ را ابتدا روی زمین پیاده کنید سپس محل کاشت دقیق انها را تعیین کرده وعلامت گذاری کنید.
- درختان را به صورت مربع یا مستطیل و در اراضی شیب دار روی خطوط تراز بکارید.
- حداقل فاصله کاشت درختان را حتما رعایت کنید.(طبق جدول زیر)
البته بسته به رقم، این فواصل متفاوت است:
- بادام 5*5 متر
- زرد آلو 5*5 متر
- سیب 6*5 متر
- گردو 10*10متر
- هلو 5*4 متر
- انگور 4*2.5 متر
- پسته6*2 متر
- بر اساس نوع درخت و جنس خاکچاله های به شعاع ۵۰ تا ۱۰۰ سانتی متر وگودی ۶۰ تا ۱۰۰ سانتی متر حفر کنید.
- هنگام گود برداری خاک رویی را به عمق یک بیل در یک سمت و خاک زیرین را در سمت دیگر چاله بریزید.
- قبل از کاشت نهال ها با یک هرس مناسب ریشه های شکسته زخمی و آسیب دیده را حذف کنید.
- برای پیشگیری از آلوده شدن ریشه ها به بیماری ها باید ریشه های نهال را در محلول ضدعفونی به شرح زیر فرو کنید و بعد بکارید.
- سم بنومیل یا سموم قارچ کش مشابه (۳۰۰گرم) +خاک رس(۱۰کیلوگرم)+کود دامی(۱۰کیلوگرم)+آب(۱۰۰لیتر)
- خاک رویی جدا شده چاله را با هم حجم خودش کود پوسیده مخلوط کرده و در ته چاله بریزید.
- نهال ها به طور مستقیم به نحوی در چاله قرار دهید که محل پیوند حتما بالای سطح خاک قرار گیرد.
- گودال را با خاک پر کنید و با فشار دادن خاک با پا فاصله هاو هوای اطراف ریشه ها را از بین ببرید.
- نهال ها را باید بلافاصله آبیاری کنید و سر برداری از ارتفاع مناسب انجام شود.
- نهال های تازه را باید حتما به یک قیم ببندید و از تکان خوردن و خم شدن آنها جلوگیری کنید.
- بهتر است تنه درختان جوان را در چند سال اول برای حفاظت از تنه و جلوگیری از سوختن و پوست انداختن درخت رنگ سفید پلاستیکی بزنید.
- برای جلوگیری از جویدن تنه به وسیله حیوانات جونده نوعی حفاظ با استفاده از مقوا و یا توری پلاستیکی برای تنه درخت درست کنید.
سنگ نوشته های دیزباد
«دیزباد وطن ماست»- یکی از ابعاد تمدنی دیزباد سنگ نوشته هایی است که عمده آن در قبرستان های دیزباد قرار گرفته است. هادی میرشاهی در نوشته ای در باب این سنگ نوشته ها می نویسد:
ـ سنگ نوشته از قبرستان شاه پسندی بنام «فاطمه بنت اسد» که تاریخ فوت (292) هجری ذکرشده است
ـ سنگ نوشته قبرستان قلعه کهنه بدست آمده بنام «علی ولد استاد میرزا» تاریخ فوت 311 هجری قمری میباشد.
ـ سنگ نوشته قبرستان جلو حوض خانه مربوط به پسر امامقلی خاکی بوده که حدود چهارقرن قبل می زیسته است (نزد علی ملک می باشد.) این آثار قدمت دیزباد را به قرون اول اسلام می رساند.
ـ در پی تختگاه (قلعهِ منصور) سنگی بدست آمده مربوط به زنی بنام شاه بانو بنت درویش متولّد 113 هجری قمری که نزد مهدی شیخ و سنگ دیگراز بنای حمام ده پایین که 105 هجری قمری را حکایت دارد.
ـ سند دستنویس نزد ورثه عبدالحسین که یکی از خانه های قلعه پیش تختگاه مهریه زنی از آن فامیل بوده است.
این آثار قدمت دیزباد را به قرون اولیّه اسلام می رساند.
بالاخره آثار بجامانده از قبیلِ سنگ نوشته ها، برج و باروها، قلاع بدون سکنیِ مجاور (مثل قلعه حسن، قلعه مقابل ده معروف به قلعه منصور، قلعه نوحصار) همه و همه بیانگر این است که این منطقه در قرون گذشته، تاریخ ِپرفراز و نشیبی داشته و حدّاقل از 1050 هجری قمری دارای کتابت و مستندات تاریخی می باشد.
